భగవద్గీత
అధ్యాయము 1 — అర్జునవిషాదయోగము
పరిచయం వినండి
కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో ఇరుపక్షాల సైన్యాలు సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు, బంధువులను, గురువులను ఎదురుగా చూసి అర్జునుడు విషాదానికి లోనవుతాడు. ఈ అధ్యాయం గీతోపదేశానికి నేపథ్యాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.
శ్లోకము 1.1
धृतराष्ट्र उवाच ।धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ १ ॥
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ ।ధర్మక్షేత్రే కురుక్షేత్రే సమవేతా యుయుత్సవః ।మామకాః పాండవాశ్చైవ కిమకుర్వత సంజయ ॥ 1 ॥
dhṛtarāṣṭra uvācadharma-kṣetre kuru-kṣetre samavetā yuyutsavaḥmāmakāḥ pāṇḍavāś caiva kim akurvata sañjaya
భావము
ధృతరాష్ట్రుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ సంజయా! ధర్మక్షేత్రమైన కురుక్షేత్రంలో యుద్ధం చేయాలనే కోరికతో సమావేశమైన నా కుమారులు, పాండుకుమారులు ఏమి చేశారు?
Meaning
Dhritarashtra said: O Sanjaya, gathered on the holy field of Kurukshetra and eager for battle, what did my sons and the sons of Pandu do?
भावार्थ
धृतराष्ट्र बोले: हे संजय! धर्मभूमि कुरुक्षेत्र में युद्ध की इच्छा से एकत्रित मेरे और पाण्डु के पुत्रों ने क्या किया?
శ్లోకము 1.2
सञ्जय उवाच ।दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥ २ ॥
సంజయ ఉవాచ ।దృష్ట్వా తు పాండవానీకం వ్యూఢం దుర్యోధనస్తదా ।ఆచార్యముపసంగమ్య రాజా వచనమబ్రవీత్ ॥ 2 ॥
sañjaya uvācadṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṁ vyūḍhaṁ duryodhanas tadāācāryam upasaṅgamya rājā vacanam abravīt
భావము
సంజయుడు చెప్పాడు: అప్పుడు వ్యూహాకారంగా నిలిచిన పాండవ సైన్యాన్ని చూసి, రాజైన దుర్యోధనుడు ఆచార్యుడైన ద్రోణుని సమీపించి ఈ మాటలు పలికాడు.
Meaning
Sanjaya said: Seeing the Pandava army drawn up in formation, King Duryodhana then approached his teacher Drona and spoke these words.
भावार्थ
संजय बोले: उस समय व्यूह-रचना से युक्त पाण्डवों की सेना को देखकर राजा दुर्योधन ने आचार्य द्रोण के पास जाकर यह वचन कहा।